Kıbrıs’ta Cerrahi Sperm Elde Etme: PESA, MESA ve TESE
Cerrahi sperm elde etme yöntemleri, menide kullanılabilir sperm hücresi bulunmayan veya doğal yollarla sperm örneği verilemeyen erkeklerde epididim ya da testis dokusundan sperm alınmasını amaçlayan işlemlerdir. Vita Altera Tüp Bebek Merkezi’nde PESA, MESA, TESE ve Mikro-TESE seçenekleri; azosperminin nedeni, hormon sonuçları, genetik değerlendirmeler, geçirilmiş ameliyatlar ve planlanan mikroenjeksiyon tedavisi doğrultusunda kişiye özel olarak değerlendirilir.
Cerrahi Sperm Elde Etme Nedir?
Cerrahi sperm elde etme, menide sperm bulunmadığı veya ejakülasyon yoluyla kullanılabilir örnek alınamadığı durumlarda sperm hücrelerinin epididimden ya da testis dokusundan elde edilmesidir.
İşlem sırasında sperm hücreleri üretim veya taşıma sisteminin farklı bölgelerinden alınabilir. Kullanılacak yöntem, azosperminin sperm kanallarındaki tıkanıklığa mı yoksa testislerdeki sperm üretim bozukluğuna mı bağlı olduğuna göre değişir.
Epididimden sperm alınması planlandığında PESA veya MESA yöntemleri değerlendirilebilir. Testisten sperm elde edilmesi gerektiğinde TESA, TESE veya Mikro-TESE gibi teknikler kullanılabilir.
Cerrahi yöntemle elde edilen sperm hücrelerinin sayısı ve hareketliliği ejakülat sperminden farklı olabilir. Elde edilen canlı ve kullanılabilir hücreler çoğunlukla mikroenjeksiyon yöntemiyle olgun yumurtaların içerisine enjekte edilir.
Hayır. İşlem sperm kanalı tıkanıklığını veya testisteki üretim bozukluğunu doğrudan tedavi etmez. Amaç mevcut sperm hücrelerini bularak tüp bebek ve mikroenjeksiyon tedavisinde kullanılabilecek bir üreme seçeneği oluşturmaktır.
Kıbrıs’ta PESA, MESA ve TESE İşlemleri
Kıbrıs cerrahi sperm elde etme süreci; erkek infertilitesi değerlendirmesi, azospermi türünün belirlenmesi, uygun cerrahi yöntemin seçilmesi, sperm hücrelerinin laboratuvarda araştırılması ve mikroenjeksiyon planından oluşur.
Vita Altera Tüp Bebek Merkezi’nde mevcut semen analizleri, hormon sonuçları, üroloji değerlendirmeleri, genetik testler ve daha önce uygulanmış sperm elde etme işlemleri tedavi öncesinde incelenir.
Cerrahi işlemin yumurta toplama günüyle aynı zamanda mı yoksa daha önce mi yapılacağı kişiye özel olarak belirlenir. Önceden sperm elde edilip dondurulması, yumurtalık tedavisine başlamadan önce kullanılabilir sperm bulunduğunun görülmesine yardımcı olabilir.
Türkiye’den veya farklı ülkelerden gelecek hastaların raporları çevrim içi görüşme öncesinde paylaşılabilir. Belgeler incelendikten sonra gerekli testler, işlem yöntemi ve tahmini Kıbrıs programı hazırlanabilir.
Azospermi Değerlendirmesi
Semen analizleri, hormon sonuçları, muayene ve genetik bulgular değerlendirilerek tıkanıklık veya üretim bozukluğu ayrımı yapılır.
Uygun Yöntemin Seçilmesi
PESA, MESA, TESE veya Mikro-TESE seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu kişisel tıbbi bulgulara göre belirlenir.
Embriyoloji Laboratuvarı Desteği
Alınan sıvı veya doku örnekleri işlem sırasında laboratuvarda incelenerek canlı ve kullanılabilir sperm hücreleri araştırılır.
Azospermi Nedir?
Azospermi, uygun şekilde incelenen semen örneğinde sperm hücresi bulunmamasıdır. Azospermi tek başına testislerde hiç sperm üretilmediği anlamına gelmez.
Bazı erkeklerde sperm üretimi devam eder ancak doğuştan gelen veya sonradan gelişen bir tıkanıklık nedeniyle sperm hücreleri meniye ulaşamaz. Bazı erkeklerde ise testislerdeki sperm üretimi ciddi biçimde azalmış veya belirli küçük alanlarla sınırlı olabilir.
Bu iki durumun birbirinden ayrılması, uygulanacak cerrahi sperm elde etme yöntemini ve sperm bulunma ihtimalini etkileyebilir.
Obstrüktif Azospermi
Sperm üretimi bulunmasına rağmen sperm hücrelerinin taşıma kanallarındaki tıkanıklık nedeniyle meniye ulaşamadığı durumdur.
- Doğuştan sperm kanallarının bulunmaması
- Vazektomi sonrası kanal tıkanıklığı
- Geçirilmiş enfeksiyon veya ameliyatlar
- Epididim veya boşaltıcı kanal tıkanıklığı
- PESA, MESA, TESA veya TESE değerlendirilebilir
Non-Obstrüktif Azospermi
Testislerde sperm üretiminin belirgin şekilde azaldığı, düzensiz olduğu veya yalnızca küçük odaklarda devam ettiği durumdur.
- Genetik ve kromozomal nedenler
- Geçirilmiş kemoterapi veya radyoterapi
- İnmemiş testis öyküsü
- Testis hasarı veya ciddi üretim bozukluğu
- Çoğunlukla Mikro-TESE değerlendirilir
İlk analizde sperm görülmemesi durumunda semen örneğinin uygun laboratuvar koşullarında yeniden değerlendirilmesi istenebilir. Santrifüj edilen örneğin çökelti bölümünde nadir sperm hücrelerinin araştırılması tedavi planını değiştirebilir.
PESA, MESA ve TESE Arasındaki Fark Nedir?
Yöntemler arasındaki temel fark sperm hücrelerinin epididimden mi yoksa doğrudan testisten mi ve hangi cerrahi teknikle elde edildiğidir.
PESA
İnce bir iğneyle ciltten epididime ulaşılarak sperm içerebilecek sıvının aspirasyon yoluyla alınmasıdır. Daha çok tıkanıklığa bağlı azospermide değerlendirilir.
MESA
Epididimin küçük bir kesiyle açılması ve ameliyat mikroskobu eşliğinde uygun kanallardan sıvı alınmasıdır. Mikrocerrahi bir yöntemdir.
TESE
Testisten küçük doku örnekleri alınarak laboratuvarda sperm hücresi araştırılmasıdır. Tıkanıklık ve bazı üretim bozukluğu durumlarında uygulanabilir.
Hayır. Yöntem seçimi azosperminin nedenine göre yapılmalıdır. Tıkanıklığa bağlı bir durumda daha sınırlı bir işlem yeterli olabilirken ciddi sperm üretim bozukluğunda Mikro-TESE gerekebilir.
PESA Nedir?
PESA, Perkütan Epididimal Sperm Aspirasyonu ifadesinin kısaltmasıdır. Ciltten ince bir iğneyle epididime girilerek sperm içerebilecek sıvının aspirasyonla alınmasını amaçlar.
Epididim, testiste üretilen sperm hücrelerinin olgunlaştığı ve taşındığı kanallı yapıdır. Tıkanıklığa bağlı azospermide epididim içerisinde kullanılabilir sperm hücreleri bulunabilir.
PESA sırasında cerrahi kesi yapılmadan iğneyle bir veya birden fazla bölgeden sıvı alınabilir. Alınan örnek aynı anda embriyoloji laboratuvarında incelenir.
Yeterli sayıda canlı sperm elde edilirse hücreler aynı gün mikroenjeksiyonda kullanılabilir veya laboratuvar değerlendirmesine göre dondurularak saklanabilir.
PESA çoğunlukla sperm üretiminin devam ettiği ancak vazektomi, doğuştan kanal yokluğu veya başka bir tıkanıklık nedeniyle spermlerin meniye ulaşamadığı obstrüktif azospermi vakalarında değerlendirilir.
MESA Nedir?
MESA, Mikrocerrahi Epididimal Sperm Aspirasyonu ifadesinin kısaltmasıdır. Epididim kanallarına küçük bir cerrahi kesi ve ameliyat mikroskobu yardımıyla ulaşılarak sperm içeren sıvının alınmasıdır.
Mikroskop altında epididim kanalları ayrıntılı biçimde değerlendirilir ve sperm bulunma ihtimali yüksek olan bölgeden sıvı alınması amaçlanır.
MESA çoğunlukla sperm üretiminin devam ettiği tıkanıklığa bağlı azospermi vakalarında kullanılır. Vazektomi sonrası veya doğuştan sperm kanalı bulunmayan bazı hastalarda gündeme gelebilir.
Uygun örnek elde edilmesi hâlinde aynı tüp bebek tedavisinde kullanılabilecek ve gelecekteki tedaviler için saklanabilecek sperm porsiyonları hazırlanabilir. Elde edilecek miktar önceden garanti edilemez.
PESA ciltten iğneyle yapılan kapalı bir aspirasyon işlemidir. MESA’da ise epididime küçük bir kesiyle ulaşılır ve sperm içeren kanallar ameliyat mikroskobuyla değerlendirilir.
TESE Nedir?
TESE, Testiküler Sperm Ekstraksiyonu ifadesinin kısaltmasıdır. Testis dokusundan bir veya daha fazla küçük örnek alınarak laboratuvarda sperm hücresi araştırılmasıdır.
TESE’de testisin koruyucu tabakasına küçük bir kesi yapılarak doku örneği alınabilir. Örnek, embriyoloji laboratuvarında ayrıştırılarak seminifer tüpler içerisinde sperm bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
İşlem tıkanıklığa bağlı azospermi vakalarında veya belirli sperm üretim bozukluklarında uygulanabilir. Non-obstrüktif azospermide klasik TESE yerine Mikro-TESE daha uygun görülebilir.
Sperm bulunması hâlinde hücreler mikroenjeksiyon tedavisinde kullanılabilir. Uygun sayı ve canlılıkta hücre elde edilirse kalan sperm veya testis dokusu dondurularak saklanabilir.
Hayır. Özellikle sperm üretim bozukluğuna bağlı non-obstrüktif azospermide işlem yapılmasına rağmen sperm hücresi bulunamayabilir. Sperm elde etme ihtimali hastalığın nedenine, genetik sonuçlara ve testis dokusundaki üretim durumuna bağlıdır.
Mikro-TESE Nedir?
Mikro-TESE, testis dokusunun ameliyat mikroskobu altında incelenerek sperm üretme ihtimali daha yüksek görünen seminifer tüplerden örnek alınmasını sağlayan mikrocerrahi yöntemdir.
Non-obstrüktif azospermide sperm üretimi testisin tamamında aynı düzeyde olmayabilir. Çok sınırlı küçük alanlarda sperm üretimi devam ederken çevredeki dokularda hiç sperm bulunmayabilir.
Ameliyat mikroskobu, cerrahın daha geniş ve farklı görünen tüpleri seçmesine yardımcı olur. Alınan küçük doku örnekleri işlem sırasında embriyoloji laboratuvarında ayrıntılı olarak incelenir.
Sperm bulunana kadar farklı testis bölgelerinin kontrollü biçimde değerlendirilmesi gerekebilir. Yeterli örnek alındığında işlem sonlandırılarak gereksiz doku kaybının azaltılması amaçlanır.
Mikro-TESE özellikle testislerde sperm üretiminin ciddi biçimde azaldığı non-obstrüktif azospermi vakalarında değerlendirilir. Her azospermi hastasında Mikro-TESE yapılması gerekmez.
Klasik TESE ve Mikro-TESE Arasındaki Fark
Klasik TESE
Testisten bir veya birkaç bölgeden küçük doku biyopsileri alınır ve örneklerde sperm hücresi araştırılır.
- Standart cerrahi görüş altında uygulanır
- Sınırlı testis bölgelerinden örnek alınabilir
- Tıkanıklığa bağlı azospermide değerlendirilebilir
- Bazı üretim bozukluğu vakalarında kullanılabilir
- Sperm bulunacağı garanti edilemez
Mikro-TESE
Testis dokusu ameliyat mikroskobu altında değerlendirilir ve sperm içerme ihtimali yüksek görünen tüplerden hedefli örnek alınır.
- Ameliyat mikroskobu kullanılır
- Testis dokusu ayrıntılı biçimde araştırılır
- Non-obstrüktif azospermide tercih edilebilir
- Hedefli doku örneklemesi amaçlanır
- Sperm bulunacağı yine garanti edilemez
Daha önce başarısız TESE yapılmış bazı hastalarda Mikro-TESE değerlendirilebilir. Önceki ameliyat raporu, patoloji sonucu, hormon değerleri ve testis yapısı yeni girişim öncesinde incelenmelidir.
TESA Nedir?
TESA, Testiküler Sperm Aspirasyonu ifadesinin kısaltmasıdır. Ciltten testise yerleştirilen bir iğne ve negatif basınç yardımıyla testis dokusu veya hücre örneği alınmasını amaçlar.
TESA cerrahi kesi gerektirmeyen perkütan bir yöntemdir. Çoğunlukla tıkanıklığa bağlı azospermi vakalarında veya epididimden sperm alınamadığında değerlendirilebilir.
Sperm üretiminin ciddi derecede bozulduğu non-obstrüktif azospermide iğne aspirasyonuyla alınan sınırlı örnek yeterli olmayabilir. Böyle hastalarda Mikro-TESE daha uygun bir seçenek olabilir.
Hayır. TESA’da testise iğneyle girilerek aspirasyon yapılır. TESE’de ise küçük bir cerrahi kesiyle testis dokusundan biyopsi alınır.
Cerrahi Sperm Elde Etme Kimlere Uygulanabilir?
İşlem, ejakülat yoluyla yeterli ve kullanılabilir sperm elde edilemeyen hastalarda üroloji, androloji ve tüp bebek ekiplerinin ortak değerlendirmesiyle planlanabilir.
- Tekrarlanan semen analizlerinde sperm bulunmayan erkekler
- Tıkanıklığa bağlı obstrüktif azospermi hastaları
- Üretim bozukluğuna bağlı non-obstrüktif azospermi hastaları
- Doğuştan sperm kanalları bulunmayan kişiler
- Vazektomi sonrasında çocuk sahibi olmak isteyen erkekler
- Geçirilmiş enfeksiyon veya ameliyata bağlı kanal tıkanıklığı bulunanlar
- Ejakülasyon bozukluğu nedeniyle örnek veremeyen bazı hastalar
- Retrograd ejakülasyon için diğer yöntemlerden sonuç alınamayan kişiler
- Menide yalnızca çok nadir sperm bulunan hastalar
- Daha önce TESE işlemi uygulanmış ancak sperm elde edilememiş uygun hastalar
- Kemoterapi veya radyoterapi sonrasında azospermi gelişen bazı kişiler
- Mikroenjeksiyon için cerrahi sperm kullanılması planlanan çiftler
Hayır. Öncelikle azosperminin nedeni araştırılmalıdır. Hormon bozukluğu, ejakülasyon problemi veya düzeltilebilir bir tıkanıklık bulunması hâlinde farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Tıkanıklık Bulunan Hastalarda Başka Seçenekler Var mıdır?
Tıkanıklığa bağlı azospermide cerrahi sperm elde etme ve mikroenjeksiyon tek seçenek olmayabilir. Bazı hastalarda sperm kanallarının mikrocerrahi yöntemlerle yeniden birleştirilmesi değerlendirilebilir.
Cerrahi Sperm Elde Etme
Epididim veya testisten sperm alınarak IVF ve mikroenjeksiyon tedavisinde kullanılır.
Mikrocerrahi Rekonstrüksiyon
Uygun tıkanıklıklarda sperm kanallarının yeniden açılması veya birleştirilmesiyle spermin tekrar meniye ulaşması amaçlanabilir.
Eş Zamanlı Sperm Saklama
Kanal onarımı sırasında veya öncesinde sperm elde edilerek gelecekteki yardımcı üreme tedavileri için dondurulabilir.
Kişiye Özel Karar
Karar tıkanıklığın yeri, kadın partnerin yaşı, yumurtalık rezervi, tedavi süresi ve çiftin tercihleri birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Cerrahi Sperm Elde Etme Öncesinde Hangi Testler Yapılır?
İşlem öncesindeki değerlendirmelerin amacı azosperminin nedenini belirlemek, sperm elde etme yöntemini seçmek ve gereksiz cerrahi girişimlerden kaçınmaktır.
Erkek Üreme Sağlığı Değerlendirmeleri
- En az bir veya gerekli durumda tekrarlanan semen analizi
- Santrifüj sonrası nadir sperm araştırması
- Üroloji veya androloji muayenesi
- Testis hacmi ve sperm kanallarının değerlendirilmesi
- FSH ve testosteron başta olmak üzere gerekli hormon testleri
- Gerekli durumlarda LH ve prolaktin testleri
- Testis veya skrotal ultrason
- Geçirilmiş ameliyat ve tedavi raporlarının incelenmesi
Sağlık ve İşlem Öncesi Testler
- Tam kan sayımı
- Kanama ve pıhtılaşma testleri
- Bulaşıcı hastalık taramaları
- Anesteziye uygunluk değerlendirmesi
- Kullanılan ilaç ve kan sulandırıcıların incelenmesi
- Gerekli biyokimya testleri
- Kronik hastalıklara ilişkin uzman değerlendirmesi
- Planlanan IVF ve mikroenjeksiyon programının incelenmesi
Cerrahi sperm çoğunlukla mikroenjeksiyonla kullanılacağı için kadın partnerin yaşı, yumurtalık rezervi ve tüp bebek planı da işlem zamanlamasını etkiler. Çiftin birlikte değerlendirilmesi tedavi programının daha doğru oluşturulmasına yardımcı olur.
Azospermide Genetik Testler
Bazı azospermi ve ileri derecede düşük sperm sayısı vakalarında genetik sonuçlar hem sperm elde etme ihtimalini hem de doğacak çocuğa aktarılabilecek riskleri etkileyebilir.
Karyotip Analizi
Kromozomların sayısını ve büyük yapısal özelliklerini değerlendirir. Klinefelter sendromu gibi kromozomal durumların araştırılmasında kullanılabilir.
Y Kromozomu Mikrodelesyonu
Sperm üretimiyle ilişkili Y kromozomu bölgelerindeki kayıpları araştırır. Sonuç, sperm elde etme ihtimali ve genetik danışmanlık açısından önem taşıyabilir.
CFTR Testi
Doğuştan sperm kanalı yokluğu veya nedeni açıklanamayan tıkanıklığa bağlı azospermide CFTR geniyle ilişkili değişiklikler değerlendirilebilir.
Genetik Danışmanlık
Genetik sonucun sperm elde etme işlemi, mikroenjeksiyon ve olası kalıtım riskleri üzerindeki etkileri çiftle paylaşılır.
Bazı Y kromozomu mikrodelesyonlarında cerrahi sperm elde etme ihtimalinin çok düşük veya mümkün olmadığı bilinebilir. Bu nedenle uygun genetik testlerin işlem öncesinde tamamlanması gereksiz ameliyat riskini azaltabilir.
Cerrahi Sperm Elde Etme İşlemi Ne Zaman Yapılır?
Cerrahi sperm işlemi yumurta toplama günüyle aynı zamanda veya IVF tedavisinden önce ayrı bir tarihte planlanabilir.
Önceden Sperm Elde Edilmesi
Cerrahi işlem tüp bebek tedavisine başlanmadan önce yapılır. Sperm bulunması hâlinde uygun hücreler dondurularak saklanır.
- Sperm bulunup bulunmadığı önceden görülebilir
- Yumurtalık tedavisine başlamadan planlama yapılabilir
- Uygun hücreler dondurularak saklanabilir
- Çözme sonrasında canlılık kaybı ihtimali bulunur
Yumurta Toplama Günü İşlem
Cerrahi sperm elde etme ile anne adayının yumurta toplama işlemi aynı tedavi programında gerçekleştirilir.
- Taze sperm kullanılabilir
- Üroloji ve embriyoloji ekiplerinin koordinasyonu gerekir
- Sperm bulunmaması hâlinde yumurtalar için alternatif plan gerekir
- Non-obstrüktif azospermide dikkatli planlama gerektirir
Tek bir doğru zamanlama bulunmaz. Azosperminin türü, daha önce sperm bulunup bulunmadığı, dondurma imkânı, kadın partnerin yumurtalık rezervi ve çiftin alternatif tedavi tercihleri birlikte değerlendirilir.
Kıbrıs Cerrahi Sperm Elde Etme İşlemi Nasıl Yapılır?
Süreç ilk üroloji değerlendirmesinden sperm hücrelerinin laboratuvarda bulunması ve mikroenjeksiyon için hazırlanmasına kadar birbirini takip eden aşamalardan oluşur.
Sağlık geçmişinin değerlendirilmesi
İnfertilite süresi, çocukluk hastalıkları, inmemiş testis, ameliyatlar, enfeksiyonlar, vazektomi, ilaçlar ve kanser tedavileri değerlendirilir.
Semen analizinin doğrulanması
Azospermi veya ciddi sperm düşüklüğü uygun laboratuvar değerlendirmesiyle doğrulanır ve nadir sperm hücreleri araştırılır.
Üroloji ve hormon değerlendirmesi
Testis hacmi, sperm kanalları, FSH ve testosteron gibi bulgular kullanılarak tıkanıklık ile üretim bozukluğu ayrımı yapılır.
Genetik testlerin tamamlanması
Gerekli hastalarda karyotip, Y kromozomu mikrodelesyonu veya CFTR testleri planlanır.
Cerrahi yöntemin belirlenmesi
Azosperminin nedenine göre PESA, MESA, TESA, TESE veya Mikro-TESE yöntemlerinden uygun olanı seçilir.
Anestezi ve işlem hazırlığı
İşlemin kapsamına göre lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi planlanabilir. Açlık ve ilaç kullanımıyla ilgili talimatlar hastaya bildirilir.
Sıvı veya doku örneğinin alınması
Seçilen yönteme göre epididimden aspirasyon yapılır veya testis dokusundan küçük örnekler alınır.
Laboratuvarda sperm araştırılması
Alınan örnekler embriyoloji laboratuvarında ayrıştırılır ve mikroskop altında canlı sperm hücreleri araştırılır.
Gerekli ek örneklerin alınması
İlk örnekte sperm bulunmazsa seçilen cerrahi yönteme göre farklı bölgeden ek örnek alınması değerlendirilebilir.
Sperm hücrelerinin hazırlanması
Bulunan canlı sperm hücreleri mikroenjeksiyon için laboratuvarda hazırlanır ve kullanılabilir hücreler belirlenir.
Taze kullanım veya dondurma
Sperm hücreleri aynı gün olgun yumurtalara enjekte edilebilir veya uygun sayı ve özellikte hücre bulunması hâlinde dondurulabilir.
İşlem sonrası takip
Ağrı kontrolü, yara bakımı, aktivite sınırlamaları ve kontrol tarihi hakkında hastaya bilgi verilir.
Cerrahi Sperm Mikroenjeksiyonda Nasıl Kullanılır?
Cerrahi yöntemlerle elde edilen sperm hücrelerinin sayısı sınırlı ve hareketliliği düşük olabileceği için döllenme aşamasında çoğunlukla mikroenjeksiyon uygulanır.
Canlı sperm hücrelerinin belirlenmesi
Laboratuvar ekibi doku veya aspirasyon sıvısı içerisindeki sperm hücrelerini hareket ve canlılık bakımından değerlendirir.
Olgun yumurtaların hazırlanması
Anne adayından veya uygun tedavi programındaki yumurta kaynağından elde edilen olgun yumurtalar mikroenjeksiyon için hazırlanır.
Sperm hücresinin seçilmesi
Her olgun yumurta için kullanılabilecek canlı bir sperm hücresi embriyolog tarafından seçilir.
Mikroenjeksiyon
Seçilen tek bir sperm hücresi çok ince bir pipetle doğrudan olgun yumurtanın içerisine enjekte edilir.
Döllenme kontrolü
Yumurtalar işlemden sonraki gün normal döllenme belirtileri bakımından değerlendirilir.
Embriyo gelişimi ve transfer
Döllenen yumurtalardan oluşan embriyolar takip edilir ve uygun gelişim gösteren embriyo transfer için değerlendirilir.
Mikroenjeksiyonda her olgun yumurta için bir canlı sperm hücresine ihtiyaç vardır. Çok sınırlı sayıda sperm bulunması tedaviyi mümkün kılabilir; ancak her sperm hücresinin döllenme sağlayacağı garanti edilemez.
Taze ve Dondurulmuş Cerrahi Sperm
Cerrahi olarak elde edilen sperm hücreleri aynı gün taze olarak kullanılabilir veya uygun bulunmaları hâlinde gelecekteki mikroenjeksiyon tedavileri için dondurulabilir.
Taze Cerrahi Sperm
- Yumurta toplama günü kullanılabilir
- Dondurma ve çözme işleminden geçmez
- Üroloji ve embriyoloji ekiplerinin eş zamanlı çalışmasını gerektirir
- Sperm bulunmaması ihtimali için alternatif plan gerekir
Dondurulmuş Cerrahi Sperm
- Tüp bebek tedavisinden önce sperm varlığı doğrulanabilir
- Gelecekte tekrar cerrahi işlem ihtiyacını azaltabilir
- Çözme sonrasında bazı hücreler canlılığını kaybedebilir
- Çok sınırlı sperm sayısında dondurma kararı dikkatle verilmelidir
Hayır. Hücre sayısı çok sınırlıysa veya çözme sonrasında canlılığın korunamayacağı düşünülüyorsa taze kullanım tercih edilebilir. Karar laboratuvar bulgularına göre verilir.
Sperm Bulunamazsa Ne Olur?
Özellikle non-obstrüktif azospermide en kapsamlı cerrahi yönteme rağmen sperm hücresi bulunamaması mümkündür.
Sperm bulunamaması durumunda alınan dokunun laboratuvar incelemesi, önceki genetik ve hormon sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Yumurta toplama işlemi aynı gün yapılmışsa yumurtaların dondurulması, tedavinin sonlandırılması veya çiftin önceden belirlediği alternatif planlar gündeme gelebilir.
Yeni bir sperm elde etme girişiminin uygunluğu; önceki ameliyat yöntemi, patoloji sonucu, sperm üretim bozukluğunun nedeni ve testis dokusunun durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Bazı hastalarda ikinci bir Mikro-TESE değerlendirilebilir; ancak her tekrarlanan işlem sperm bulunma ihtimalini artırmaz. Önceki operasyon bulguları, testis dokusuna olası etkiler ve gerçekçi başarı ihtimali ayrıntılı biçimde görüşülmelidir.
İşlem Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
İyileşme süresi uygulanan yöntemin iğne aspirasyonu, açık biyopsi veya mikrocerrahi olmasına göre değişebilir.
- Doktor tarafından verilen ağrı kesici ve ilaçları önerildiği şekilde kullanmak
- İşlem bölgesini temiz ve kuru tutmak
- Önerilen süre boyunca destekleyici iç çamaşırı kullanmak
- Ağır kaldırma ve yoğun egzersizden kaçınmak
- Doktorun belirttiği süre boyunca cinsel ilişkiye ara vermek
- Kan sulandırıcı ilaçları yalnızca doktor onayıyla yeniden başlatmak
- Kontrol randevusuna zamanında katılmak
- Artan şişlik, yoğun morarma veya kanamada merkezle iletişime geçmek
- Yüksek ateş veya kötü kokulu akıntıda sağlık ekibine başvurmak
- Şiddetli ve giderek artan ağrıyı bildirmek
PESA veya TESA gibi iğneyle yapılan işlemlerde iyileşme daha kısa olabilir. TESE ve Mikro-TESE sonrasında daha uzun dinlenme gerekebilir. İşe ve spora dönüş süresi uygulanan yönteme ve kişinin iyileşmesine göre doktor tarafından belirlenir.
Olası Riskler ve Komplikasyonlar
Cerrahi sperm elde etme işlemleri deneyimli ekipler tarafından gerçekleştirildiğinde çoğunlukla kontrollü şekilde tamamlanır; ancak her cerrahi girişimde olduğu gibi bazı riskleri bulunur.
Ağrı ve hassasiyet
İşlem sonrasında testis ve skrotum bölgesinde geçici ağrı, gerginlik veya hassasiyet oluşabilir.
Şişlik ve morarma
Cerrahi bölgedeki küçük kanamalar nedeniyle geçici şişlik veya ciltte morarma görülebilir.
Kanama veya hematom
Nadiren dokular arasında kan birikmesi oluşabilir ve ek takip veya tedavi gerekebilir.
Enfeksiyon
İşlem bölgesinde enfeksiyon gelişme ihtimali düşüktür; ateş, akıntı veya artan ağrı durumunda değerlendirme gerekir.
Testis dokusunun etkilenmesi
Birden fazla veya geniş doku örneği alınması testis dokusunda hasar ve skar oluşumu riskini artırabilir.
Hormon düzeylerinde değişiklik
Özellikle kapsamlı testis cerrahilerinden sonra testosteron düzeylerinde geçici veya kalıcı azalma görülebilir.
Anestezi riskleri
Sedasyon veya genel anestezi uygulanması hâlinde kişisel sağlık durumuna bağlı anestezi riskleri bulunur.
Sperm bulunamaması
İşlemin temel sınırlılığı, cerrahi girişime rağmen kullanılabilir sperm hücresi elde edilememesidir.
Cerrahi Sperm Elde Etme Sonucunu Etkileyen Faktörler
Sperm bulunma ihtimali ve sonrasındaki mikroenjeksiyon sonucu birbirinden farklı değerlendirilmelidir.
Azosperminin türü
Tıkanıklığa bağlı azospermi ile sperm üretim bozukluğuna bağlı azospermide sperm bulunma ihtimali farklıdır.
Azosperminin nedeni
Genetik durumlar, geçirilmiş tedaviler, inmemiş testis ve testis hasarı sperm üretimini etkileyebilir.
Genetik sonuçlar
Karyotip ve Y kromozomu mikrodelesyon sonuçları sperm elde etme ihtimali hakkında önemli bilgi sağlayabilir.
Hormon değerleri
FSH ve testosteron gibi hormonlar testis fonksiyonu hakkında bilgi verir ancak tek başına kesin sonuç göstermez.
Önceki cerrahi işlemler
Daha önce uygulanan TESE veya Mikro-TESE sonuçları ve alınan doku miktarı yeni işlemi etkileyebilir.
Cerrahi yöntem
Azospermi türüne uygun yöntemin seçilmesi sperm içeren dokulara ulaşma ihtimalini etkileyebilir.
Laboratuvar deneyimi
Doku örneklerinin ayrıştırılması ve nadir sperm hücrelerinin araştırılması deneyimli embriyoloji ekibi gerektirir.
Yumurta özellikleri
Sperm elde edilmesi tek başına gebelik sağlamaz. Yumurtanın yaşı, olgunluğu ve kalitesi döllenme ile embriyo gelişimini etkiler.
Embriyo ve rahim faktörleri
Döllenme sonrasında embriyo gelişimi, rahim yapısı ve transfer süreci gebelik sonucunda önem taşır.
Cerrahi işlemde sperm hücresi elde edilmesi yalnızca mikroenjeksiyon yapılabilmesini sağlar. Döllenme, embriyo gelişimi, rahme tutunma ve canlı doğum ayrı aşamalardır.
Kıbrıs PESA, MESA ve TESE Fiyatları
Kıbrıs cerrahi sperm elde etme fiyatları, uygulanacak yönteme, anesteziye, laboratuvar incelemesine ve sperm dondurma ihtiyacına göre değişebilir.
PESA gibi iğneyle gerçekleştirilen bir işlemle Mikro-TESE gibi ameliyat mikroskobu ve daha kapsamlı cerrahi ekip gerektiren bir işlemin maliyeti aynı olmayabilir.
Toplam maliyeti etkileyebilecek başlıca unsurlar şunlardır:
- Üroloji veya androloji muayenesi
- Semen analizleri
- Hormon ve genel sağlık testleri
- Karyotip, Y mikrodelesyonu veya CFTR testleri
- PESA, MESA, TESA, TESE veya Mikro-TESE uygulanması
- Lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi
- Ameliyathane ve cerrahi ekip kapsamı
- Embriyoloji laboratuvarında sperm araştırılması
- Alınan testis dokusunun ayrıştırılması
- Sperm veya testis dokusunun dondurulması
- İlk saklama süresi
- Yıllık saklama yenileme ücretleri
- Aynı gün uygulanacak mikroenjeksiyon işlemi
- Gerekli olabilecek patoloji incelemesi
- Kontrol muayeneleri ve ilaçlar
Ücret karşılaştırılırken anestezi, ameliyathane, embriyoloji laboratuvarında sperm araştırılması, dondurma, saklama ve mikroenjeksiyon işlemlerinin belirtilen fiyata dâhil olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Güncel işlem kapsamı ve ücret bilgisi, mevcut semen analizleri, hormon sonuçları ve üroloji raporları incelendikten sonra hasta koordinatörlerimiz tarafından paylaşılır.
Neden Vita Altera Tüp Bebek Merkezi?
Vita Altera’da cerrahi sperm elde etme yalnızca sperm alma ameliyatı olarak değil; azosperminin nedeninin araştırılması, uygun cerrahi yöntemin seçilmesi, laboratuvarda sperm araştırılması ve mikroenjeksiyon tedavisinin koordinasyonundan oluşan bütüncül bir süreç olarak ele alınır.
- Kişiye özel erkek infertilitesi değerlendirmesi
- Obstrüktif ve non-obstrüktif azospermi ayrımı
- PESA, MESA, TESA, TESE ve Mikro-TESE seçenekleri
- Üroloji ve tüp bebek ekiplerinin koordineli çalışması
- Deneyimli embriyoloji ve laboratuvar ekibi
- İşlem sırasında eş zamanlı sperm araştırması
- Cerrahi spermle mikroenjeksiyon uygulaması
- Taze veya dondurulmuş sperm kullanım planlaması
- Uygun hücrelerin dondurulması ve saklanması
- Chip ID ile numune eşleştirme ve güvenlik sistemi
- Kişiye özel IVF ve embriyo transfer planı
- Genetik test ve danışmanlık koordinasyonu
- Kişisel hasta koordinatörü desteği
- Çok dilli hasta danışmanlığı
- Çevrim içi ön görüşme imkânı
- Tedavi öncesi ve sonrası düzenli takip
Gelişmiş cerrahi ve laboratuvar teknikleri sperm hücrelerinin bulunma ve kullanılma ihtimalini destekleyebilir. Ancak sperm elde edilmesi, döllenme, embriyo gelişimi, gebelik ve canlı doğum hiçbir tedavi programında garanti edilemez.
PESA, MESA, TESE ve Mikro-TESE Hakkında Sık Sorulan Sorular
Cerrahi sperm elde etme nedir?
Menide kullanılabilir sperm bulunmadığında epididim veya testis dokusundan aspirasyon, biyopsi ya da mikrocerrahi yöntemlerle sperm hücresi alınmasıdır.
Azospermi ne demektir?
Azospermi, uygun şekilde incelenen semen örneğinde sperm hücresi bulunmamasıdır. Tıkanıklığa veya testislerdeki sperm üretim bozukluğuna bağlı olabilir.
Menide sperm olmaması testiste de sperm olmadığı anlamına gelir mi?
Hayır. Özellikle tıkanıklığa bağlı azospermide testislerde normal sperm üretimi devam edebilir. Üretim bozukluğunda da testisin küçük alanlarında sınırlı sperm bulunabilir.
PESA nedir?
PESA, ciltten ince bir iğneyle epididime ulaşılarak sperm içerebilecek sıvının aspirasyonla alınmasıdır.
MESA nedir?
MESA, epididim kanallarına küçük bir kesi ve ameliyat mikroskobuyla ulaşılarak sperm içeren sıvının alınmasıdır.
TESE nedir?
TESE, testis dokusundan bir veya daha fazla küçük biyopsi alınarak laboratuvarda sperm hücresi araştırılmasıdır.
Mikro-TESE nedir?
Mikro-TESE, testis dokusunun ameliyat mikroskobu altında incelenerek sperm üretme ihtimali daha yüksek görünen tüplerden hedefli örnek alınmasıdır.
TESA ile TESE arasındaki fark nedir?
TESA’da testise ciltten iğneyle girilerek aspirasyon yapılır. TESE’de testise küçük bir kesi yapılarak doku biyopsisi alınır.
PESA mı, TESE mi daha uygundur?
Uygun yöntem azosperminin nedenine göre değişir. Tıkanıklığa bağlı vakalarda epididimden sperm alınabilirken üretim bozukluğunda testis dokusunun değerlendirilmesi gerekebilir.
Non-obstrüktif azospermide hangi yöntem kullanılır?
Testislerde sperm üretiminin ciddi derecede azaldığı non-obstrüktif azospermide çoğunlukla Mikro-TESE değerlendirilir.
İşlem ağrılı mıdır?
İşlemin kapsamına göre lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi uygulanabilir. İşlem sonrasında geçici ağrı, şişlik ve hassasiyet görülebilir.
İşlem ne kadar sürer?
Süre uygulanan yönteme ve laboratuvarda sperm bulunma hızına göre değişir. İğne aspirasyonu daha kısa sürerken Mikro-TESE daha kapsamlı bir cerrahi işlem olabilir.
İşlemde mutlaka sperm bulunur mu?
Hayır. Tıkanıklığa bağlı vakalarda sperm bulunma ihtimali daha yüksek olabilir; ancak özellikle sperm üretim bozukluğunda hiçbir cerrahi yöntem sperm bulunmasını garanti etmez.
FSH yüksekse sperm bulunabilir mi?
Yüksek FSH testislerde sperm üretim bozukluğunu düşündürebilir; ancak tek başına sperm bulunamayacağını kesin olarak göstermez. Diğer muayene, genetik ve laboratuvar sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Y kromozomu mikrodelesyonu varsa TESE yapılabilir mi?
Mikrodelesyonun bulunduğu bölge sperm elde etme ihtimalini önemli ölçüde etkiler. Bazı delesyonlarda cerrahi işlem önerilmeyebilirken bazı türlerde sperm bulunma ihtimali devam edebilir.
Klinefelter sendromunda Mikro-TESE yapılabilir mi?
Uygun sağlık ve hormon değerlendirmesi sonrasında bazı Klinefelter sendromu hastalarında Mikro-TESE değerlendirilebilir. Sperm bulunması garanti değildir ve genetik danışmanlık gerekir.
Vazektomi sonrasında PESA veya MESA yapılabilir mi?
Evet. Vazektomi sonrası sperm üretimi devam ediyorsa epididim veya testisten sperm elde edilmesi değerlendirilebilir. Kanal onarımı da uygun hastalarda alternatif olabilir.
Cerrahi sperm doğal gebelikte kullanılabilir mi?
Cerrahi olarak alınan sperm doğrudan doğal gebelik amacıyla vücuda geri verilmez. Hücreler çoğunlukla tüp bebek ve mikroenjeksiyon tedavisinde kullanılır.
Cerrahi spermle aşılama yapılabilir mi?
Cerrahi sperm sayısı ve hareketliliği çoğunlukla aşılama için yeterli değildir. Bu nedenle genellikle seçilen tek bir spermin yumurtaya enjekte edildiği mikroenjeksiyon yöntemi kullanılır.
Cerrahi sperm dondurulabilir mi?
Yeterli sayı ve canlılıkta sperm elde edilmesi hâlinde hücreler veya testis dokusu gelecekteki mikroenjeksiyon tedavileri için dondurulabilir.
Taze sperm mi, dondurulmuş sperm mi kullanılır?
Her iki seçenek de kullanılabilir. Karar sperm sayısı, dondurmaya dayanıklılık, azospermi türü ve tedavinin zamanlamasına göre verilir.
Sperm bulunursa tekrar ameliyat gerekir mi?
Yeterli sperm dondurulabilirse gelecekte tekrar cerrahi işlem gerekmeyebilir. Çok sınırlı sperm bulunması veya hücrelerin çözme sonrasında canlı kalmaması hâlinde yeni işlem değerlendirilebilir.
Sperm bulunamazsa yumurtalara ne olur?
Yumurta toplama aynı gün yapılmışsa olgun yumurtaların dondurulması veya çiftin önceden belirlediği alternatif planların uygulanması değerlendirilebilir.
TESE işlemi tekrar yapılabilir mi?
Bazı hastalarda yeniden TESE veya Mikro-TESE yapılabilir. Önceki işlem sonucu, patoloji, testis dokusu ve gerçekçi sperm bulunma ihtimali değerlendirilmelidir.
İşlem sonrasında hastanede yatmak gerekir mi?
Birçok cerrahi sperm elde etme işlemi günübirlik uygulanabilir. Kapsamlı cerrahi, anestezi veya kişisel sağlık durumu daha uzun takip gerektirebilir.
İşlem sonrasında ne zaman işe dönülebilir?
Dönüş süresi uygulanan yönteme ve işin fiziksel koşullarına bağlıdır. İğneyle yapılan işlemlerde daha kısa, TESE ve Mikro-TESE sonrasında daha uzun dinlenme gerekebilir.
TESE testosteron seviyesini etkiler mi?
Özellikle geniş veya tekrarlanan testis cerrahilerinden sonra testosteron seviyelerinde geçici ya da kalıcı azalma görülebilir. Gerekli hastalarda hormon takibi yapılır.
Cerrahi spermle doğan bebekler sağlıklı mıdır?
Cerrahi sperm kullanılarak çok sayıda sağlıklı doğum gerçekleşmiştir. Bununla birlikte ciddi erkek infertilitesinin altında genetik neden bulunabileceğinden gerekli test ve danışmanlık önemlidir.
İlk görüşme çevrim içi yapılabilir mi?
Evet. Semen analizleri, hormon sonuçları, genetik testler, üroloji raporları ve önceki TESE belgeleri önceden paylaşılabilir.
Kıbrıs’a gelmeden önce hangi belgeler gönderilmelidir?
Semen analizleri, FSH ve testosteron sonuçları, karyotip, Y mikrodelesyonu, CFTR testi, ultrason, üroloji raporu ve önceki cerrahi sperm işlem belgelerinin gönderilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Kıbrıs PESA, MESA ve TESE fiyatları nasıl öğrenilir?
Fiyat uygulanacak cerrahi yönteme, anesteziye, laboratuvar sperm araştırmasına, dondurma ve saklama ihtiyacına göre değişir. Raporlar incelendikten sonra kişisel işlem kapsamı paylaşılır.
Cerrahi Sperm Elde Etme Hakkında Bilgi Alın
Tekrarlanan semen analizlerinde sperm bulunmadıysa veya daha önce uygulanan sperm elde etme işlemi başarısız olduysa PESA, MESA, TESE ya da Mikro-TESE yöntemlerinden hangisinin uygun olduğu değerlendirilebilir.
Hasta koordinatörlerimiz semen analizi, hormon, genetik ve üroloji raporlarınızı doktorlarımıza ileterek çevrim içi ön değerlendirme, cerrahi sperm işlemi, mikroenjeksiyon programı ve güncel fiyatlar hakkında size destek olacaktır.
